Willem van Zuilen vertelt bewogen levensverhaal in biografie: 'Dit doet wel iets met me'

Willem van Zuilen in tranen bij zijn afscheid tijdens Katwijk - De Treffers
Willem van Zuilen in tranen bij zijn afscheid tijdens Katwijk - De Treffers © Owen O'Brien
RIJNSBURG - Zijn afscheid - na 35 jaar als voetbalcommentator - was er één om nooit meer te vergeten. Een staande ovatie voor Willem van Zuilen (62) tijdens de wedstrijd tussen Katwijk en De Treffers. Zijn kleindochters die hem symbolisch met een rode kaart van het veld afstuurden. De tranen op zijn gezicht, een samenspel van dankbaarheid, nederigheid, weemoed en het besef dat het einde van een tijdperk aanbrak. Nu, bijna vier maanden later, is zijn bewogen levensverhaal in boekvorm gepresenteerd.
'Bijzonder', zo noemt de man achter legendarische oneliners als Oe, la, la en Impel-stimpel-stapelgek het om een eigen biografie te hebben. 'Toen we er een aantal maanden geleden aan begonnen, dacht ik: wat moet je ermee, ik een boek? Zo'n grootheid ben ik niet. Ik ben vrij nuchter, mijn vader heeft me geleerd met beide benen op de grond te staan. Maar hier mag ik best wel trots op zijn, toch? Dit doet wel iets met me.'
Het boek heet Kom er maar in, Willem! en is geschreven door Martin van Zanen. Die vertelt al van jongs af aan gefascineerd te zijn door De Stem van Omroep West en de Bollenstreek. 'Ik ben een fan van Willem', stelt de 50-jarige Scheveninger. 'Op één of andere manier wist hij je door de radio heen te trekken. Naar plekken waar je zelf nog nooit was geweest, zoals Nieuw Zuid, De Krom en de Duinwetering. Dat was de magie van radio.'

Stilte laten vallen

Daar ligt de oorsprong voor het boek vol anekdotes en voetbalverhalen. Jaren later leren de twee elkaar kennen langs de lijn. Het daadwerkelijke idee voor een biografie is geboren tijdens een gesprek dat ze een klein half jaar geleden hadden voor een (afscheids)artikel in AD Haagsche Courant. 'Willem sloot af met: ik heb zoveel meegemaakt, daar kan ik wel een boek over schrijven. Toen gaf ik hem een hand en was het plan gesmeed.'
Biografie vol anekdotes en voetbalverhalen over Willem van Zuilen, 'de Stem van Omroep West'
Over de waarom-vraag hoeft Martin dan ook niet lang na te denken. 'Ik wilde onderzoeken wat Willem nou zo goed maakte', verklaart de voetbalchroniqueur. Voor het antwoord heeft hij naar eigen zeggen vier verklaringen gevonden. Allereerst: 'Willem is gek van muziek, daar weet hij heel veel van af en gaan zijn ogen van glimmen. Het praten zoals hij doet, heeft veel met ritme te maken. Hij weet ook wanneer hij een stilte moet laten vallen.'

Spraakberichten sturen

Ten tweede: 'Oprecht enthousiasme. Dat komt via de speakers altijd over.' Nummer drie: 'Hij is heel gedreven. Bijna dag en nacht ermee bezig zijn. Wat dat betreft, heeft hij ook het voordeel dat hij midden in de Duin- en Bollenstreek woont en iedereen hier kent.' En ten slotte: 'Het vierde element is wat wetenschappers de x-factor noemen. Wat dat is, daar ga je nooit achter komen. Dat is het magische wat hem tot Willem van Zuilen maakt.'
Met de biografie heeft Martin bovendien ook nog een andere jongensdroom verwezenlijkt: een boek schrijven over de Duin- en Bollenstreek. 'Het is zo'n bijzonder voetbalgebied, dat ik dat altijd in mijn achterhoofd heb gehouden. Willem was daarvoor natuurlijk de ideale gids, die heeft mij en de lezer erdoorheen geleid.' Daarbij heeft Willem onbedoeld zijn werkwijze geïnnoveerd, namelijk door spraakberichten met anekdotes via WhatsApp te sturen.

Huilend in uitzending

Als locatie voor de boekpresentatie heeft Willem gekozen voor boekwinkel ReadShop in Rijnsburg, waar hij vierhonderd meter vandaan woont. Niet alleen omdat hij en eigenaar Drees Hoek op de lagere school bij elkaar in de klas hebben gezeten, maar ook aangezien Willem hem en diens vrouw huilend in de uitzending van Radio West had op een zaterdag, toen de winkel dicht moest aan het begin van de coronacrisis.
Op deze druilerige woensdagavond heeft de hoofdrolspeler vier eregasten uitgenodigd aan wie hij het eerste exemplaar van zijn biografie overhandigt: Arie Lagendijk (oud-coach van Quick Boys, Rijnsburgse Boys, VV Katwijk, Ter Leede en FC Rijnvogels), Scheveningen-trainer John Blok, voormalig Omroep West-collega Herman Nanninga en ex-elftalleider Huug Ouwehand van VV Katwijk. Zijn zoon Rob van Zuilen, schrijver van Mart Hoogkamers hit Ik ga zwemmen en winnaar van het SBS 6-programma I Want Your Song, fungeert als gastheer.

'De druk is weg'

Tientallen bekenden en fans laten het boek signeren. Ruim driekwart jaar nadat hij hoor- en zichtbaar was aangedaan door zijn afscheid, geeft Willem desgevraagd aan te genieten van het leven zonder voetbalverslag. 'Die wedstrijden heb ik altijd heel erg leuk gevonden. Maar vooral de vrijheid op zaterdag die ik nu heb, bevalt me uitstekend. Ik hoef niet meer op de klok te kijken, ik heb geen verplichtingen meer. De druk is weg.'
Al is hij nog niet helemáál klaar met wat decennialang zijn hobby, passie én werk was. 'Klein primeurtje: ik heb vaag contact met iemand die een podcast met me wil maken. Over het verleden, de Bollenstreek, het voetbal bij West en commentaar geven. Want ik heb ook in het boek gezegd: niet iedereen is genoemd, niet alle wedstrijden zijn benoemd. Ik heb nog veel meer verhalen.' Je zou haast willen zeggen: 'Kom er maar in, Willem!'